Key Takeaways 

ปรากฏการณ์เกาะความร้อนในเมือง (Urban Heat Island) ที่เกิดจากการสะสมความร้อนของตึกสูงและพื้นผิวคอนกรีต สามารถแก้ไขได้อย่างยั่งยืนด้วย Carbon Reduction Measures หรือมาตรการลดคาร์บอน ซึ่งเป็นการใช้เทคโนโลยีร่วมกับการดึงธรรมชาติมาฟื้นฟูเมือง โดย วัน แบงค็อก (One Bangkok) ได้นำร่องใช้นวัตกรรมการออกแบบเพื่อลดการสะสมความร้อน ทั้งการออกแบบพื้นที่เปิดโล่งสีเขียวกว่า 50 ไร่ ระบบทำความเย็นแบบรวมศูนย์ที่ประหยัดพลังงานถึง 22% และการบริหารจัดการพลังงานอัจฉริยะ (CUP) เพื่อติดตามการใช้พลังงาและการปล่อยคาร์บอนที่แม่นยำ จนได้รับใบรับรองคาร์บอนฟุตพรินต์ขององค์กร (CFO) อีกทั้งโครงการยังได้รับมาตรฐานอาคารเขียวระดับ Platinum ซึ่งรับรองการพัฒนาโครงการเพื่อลดอุณหภูมิโดยรวม ลดคาร์บอนฟุตพรินต์ และคืนความสมดุลให้กับการใช้ชีวิตของคนเมืองอย่างแท้จริง

 

Table of Contents

  • วิกฤต "เกาะความร้อน" ภัยเงียบที่เปลี่ยนเมืองให้เป็นเตาอบ
  • หัวใจของการทำมาตรการลดคาร์บอน ด้วยการดึงธรรมชาติมาฟื้นฟูเมือง
  • วัน แบงค็อก (One Bangkok) ผู้นำนวัตกรรมดับความร้อนกับการออกแบบเมืองอัจฉริยะ
  • คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Carbon Reduction Measures (FAQs)

 

เมื่อกรุงเทพมหานครถูกห้อมล้อมด้วยตึกสูงและพื้นผิวคอนกรีต ปรากฏการณ์ "เกาะความร้อน" (Urban Heat Island) จึงกลายเป็นภัยเงียบที่ทำให้อุณหภูมิใจกลางเมืองพุ่งสูงกว่าบริเวณชานเมืองอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ การแก้ปัญหาด้วยการพึ่งพาเครื่องปรับอากาศเพียงอย่างเดียว ยิ่งกลับกลายเป็นการเพิ่มปริมาณก๊าซเรือนกระจกให้สูงขึ้น ถึงเวลาแล้วที่เราต้องมองหาโซลูชันระดับสเกลเมืองเพื่อดับความร้อนนี้อย่างยั่งยืน ด้วยการนำ Carbon Reduction Measures เข้ามาบูรณาการร่วมกับการออกแบบผังเมือง ซึ่ง วัน แบงค็อก (One Bangkok) เชื่อมั่นว่าการผสานการออกแบบนวัตกรรมเข้ากับการเพิ่มพื้นที่เปิดโล่งสีเขียว คือกุญแจสำคัญที่จะช่วยคืนลมหายใจที่เย็นสบาย และยกระดับคุณภาพชีวิตของคนเมืองให้ดีขึ้นอย่างแท้จริง

 

วิกฤต "เกาะความร้อนในเมือง" ภัยเงียบที่เปลี่ยนเมืองให้เป็นเตาอบ

สาเหตุเชิงกายภาพหลักที่ทำให้เกิดเกาะความร้อนในเมือง คือการเปลี่ยนแปลงพื้นผิวของเมือง จากพื้นที่สีเขียวมาเป็นวัสดุก่อสร้างอย่างคอนกรีตและยางมะตอย ซึ่งมีคุณสมบัติในการดูดซับและกักเก็บความร้อนจากแสงอาทิตย์ในตอนกลางวันได้อย่างรวดเร็ว และคายความร้อนออกมาช้า ๆ ในเวลากลางคืน นอกจากนี้ ความหนาแน่นของตึกสูงและอพาร์ทเมนท์ยังทำหน้าที่เป็นเสมือนกำแพงที่ขวางกั้นทิศทางลม ทำให้ความร้อนไม่สามารถระบายออกไปได้ตามธรรมชาติ เมื่อเปรียบเทียบกับพื้นที่ชานเมืองที่มีอุณหภูมิต่ำกว่าจากการมีสิ่งก่อสร้างเบาบางกว่าและมีพื้นที่สีเขียวมากกว่า จึงทำให้พื้นที่ในเมืองที่ร้อนกว่านั้นกลายเป็น “เกาะความร้อน” นั่นเอง

 

วงจรความร้อนที่แลกมาด้วยคาร์บอน (Carbon Footprint)

เมื่ออากาศภายนอกร้อนจัด การแก้ปัญหาเฉพาะหน้าของคนส่วนใหญ่คือการเร่งเครื่องปรับอากาศให้เย็นขึ้น ส่งผลให้คอมเพรสเซอร์แอร์ปล่อยความร้อนส่วนเกินออกมาสู่ภายนอกอาคารมากขึ้น นี่คือวงจรความร้อนที่ยิ่งทำให้เมืองร้อนจัดขึ้นไปอีก และยังเป็นการเพิ่มอัตราการใช้พลังงาน ซึ่งนำไปสู่การเพิ่ม คาร์บอนฟุตพรินต์ (Carbon Footprint) ที่สร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างมหาศาล

 

หัวใจของการทำมาตรการลดคาร์บอน ด้วยการดึงธรรมชาติมาฟื้นฟูเมือง

การแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืนต้องอาศัยมาตรการลดคาร์บอน หรือ Carbon Reduction Measures ซึ่งไม่ได้จำกัดอยู่แค่การออกแบบสิ่งปลูกสร้างในเมืองให้ดูดซับและปล่อยความร้อนน้อยลง แต่คือการปรับโครงสร้างเพื่อฟื้นฟูเมืองทั้งระบบ ยกตัวอย่างที่พบได้บ่อย ๆ เช่น

  • การเพิ่มพื้นที่สีเขียว ลดอุณหภูมิ : ต้นไม้และพื้นที่สีเขียวเป็นกลไกสำคัญในการลดความร้อนผ่านร่มเงาที่ช่วยป้องกันไม่ให้แสงแดดตกกระทบพื้นผิวที่กักเก็บความร้อนโดยตรง ผสานกับกระบวนการคายน้ำของพืชที่ช่วยปล่อยความชื้นสู่อากาศ ทำให้อุณหภูมิโดยรอบเย็นลงอย่างเป็นธรรมชาติ
  • สถาปัตยกรรมที่เปิดรับลมธรรมชาติ : การออกแบบช่องลมและการวางผังอาคารให้สอดรับกับทิศทางลม เพื่อระบายความร้อนสะสมออกจากระดับทางเดินเท้าและตัวอาคาร ช่วยลดการพึ่งพาระบบปรับอากาศ

 

วัน แบงค็อก (One Bangkok) ผู้นำนวัตกรรมการออกแบบเมืองอัจฉริยะเพื่อบรรเทาความร้อน

เพื่อเป็นต้นแบบในการแก้ไขปัญหาเกาะความร้อน วัน แบงค็อก (One Bangkok) ได้นำ Carbon Reduction Measures หรือมาตรการลดคาร์บอนระดับโลกมาใช้อย่างเต็มรูปแบบ จนได้รับการการันตีด้วย ใบรับรองเครื่องหมายคาร์บอนฟุตพรินต์ขององค์กร (CFO) จากองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (TGO) โดยมีคีย์ไฮไลต์ที่สำคัญ ดังนี้

 

รวมคีย์ไฮไลต์ของการทำ Carbon Reduction Measures ที่ วัน แบงค็อก (One Bangkok) ใช้ในโครงการ

 

  • พื้นที่สีเขียวและเปิดโล่งกว่า 50% (Green and Open Spaces) อุทิศพื้นที่กว่าครึ่งของโครงการ ประมาณ 50 ไร่ ให้เป็นพื้นที่เปิดโล่งสีเขียว ซึ่งรวบรวมพรรณไม้กว่า 178 ชนิด ทำหน้าที่ช่วยดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ตามธรรมชาติ ลดอุณหภูมิพื้นผิวรอบโครงการ และสร้างสภาพภูมิอากาศจุลภาค (Microclimate) ให้เย็นสบาย น้ำพุกลางโครงการยังช่วยเพิ่มละอองน้ำ เพื่อเพิ่มความเย็นจากการระเหย
  • ระบบทำความเย็นแบบรวมศูนย์ (District Cooling System) เทคโนโลยีส่งจ่ายน้ำเย็นแบบรวมศูนย์ เป็นหัวใจสำคัญที่ช่วยประหยัดพลังงานได้สูงสุดถึง 22% เมื่อเทียบกับระบบปรับอากาศ HVAC แบบดั้งเดิม ช่วยลดการปล่อยคาร์บอนจากการใช้พลังงานในการทำความเย็นให้อาคาร
  • มาตรฐานอาคารเขียวระดับสากล (Green Building Standards) โครงการได้รับมาตรฐานรับรองระดับสูงสุดสำหรับ LEED for Neighbourhood Development Platinum โดยสถาปัตยกรรมทุกส่วนเลือกใช้ฉนวนกันความร้อนประสิทธิภาพสูง และกระจกอินซูเลท Low-E ป้องกันรังสีความร้อน เพื่อลดการทำงานของเครื่องปรับอากาศและการปล่อยความร้อนออกสู่ภายนอก
  • ศูนย์บัญชาการอัจฉริยะ (Central Utility Plant: CUP) ศูนย์ควบคุมที่ทำงานตลอด 24 ชั่วโมง ผ่านเครือข่ายเซนเซอร์อัจฉริยะกว่า 250,000 ตัว เพื่อตรวจสอบและบริหารจัดการการใช้น้ำและพลังงานทั้งโครงการให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ทำให้โครงการสามารถติดตามการใช้พลังงานและทรัพยากร รวมถึงการปล่อยคาร์บอนได้อย่างแม่นยำ จนได้รับใบรับรองคาร์บอนฟุตพรินต์ขององค์กร (CFO) จากองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน)

 

ร่วมสัมผัสวิสัยทัศน์และนวัตกรรมการออกแบบที่มุ่งแก้ไขปัญหาเกาะความร้อน คืนความเย็นสบายและพื้นที่สีเขียวให้กรุงเทพฯ ไปกับ วัน แบงค็อก (One Bangkok) โครงการมิกซ์ยูสระดับโลกที่พร้อมเปิดพื้นที่ให้ผู้คนได้มาโลดแล่นใช้ชีวิตอย่างสมดุลในเมืองอัจฉริยะสีเขียว เพื่ออนาคตที่ยั่งยืนของทุกคน

 

ข้อมูลอ้างอิง

  1. The urban heat island effect, its causes, and mitigation, with reference to the thermal properties of asphalt concrete. สืบค้นเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2569 จาก https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28412623/

 

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Carbon Reduction Measures (FAQs)

Q: Carbon Reduction Measures คืออะไร ?

A: คือมาตรการและแนวทางปฏิบัติที่ออกแบบมาเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (คาร์บอนฟุตพรินต์) เช่น การออกแบบอาคารประหยัดพลังงาน การใช้พลังงานสะอาด การลดการผลิตขยะ และการเพิ่มพื้นที่สีเขียว

Q: ปรากฏการณ์เกาะความร้อนในเมือง (Urban Heat Island) เกิดจากอะไร ?

A: เกิดจากการที่พื้นผิวในเมืองอย่างคอนกรีตดูดซับความร้อนจากดวงอาทิตย์ไว้ในเวลากลางวัน ประกอบกับตึกสูงที่บังทิศทางลม และการระบายความร้อนจากคอมเพรสเซอร์เครื่องปรับอากาศจำนวนมาก ทำให้อุณหภูมิในเมืองสูงกว่าพื้นที่รอบ ๆ เมือง

Q: พื้นที่สีเขียวช่วยแก้ปัญหาเกาะความร้อนได้อย่างไร ?

A: พื้นที่สีเขียวช่วยให้ร่มเงา ป้องกันไม่ให้แสงแดดตกกระทบพื้นผิวกักเก็บความร้อนโดยตรง และพืชยังมีกระบวนการคายน้ำที่ช่วยปล่อยความชื้นออกสู่อากาศ ทำให้อุณหภูมิโดยรอบเย็นลงอย่างเป็นธรรมชาติ

Q: นวัตกรรม District Cooling System ดีอย่างไร ?

A: เป็นระบบทำความเย็นแบบรวมศูนย์ ที่ช่วยประหยัดพลังงานได้ถึง 22% เมื่อเทียบกับระบบแบบดั้งเดิม และที่สำคัญคือช่วยลดการปล่อยไอร้อนจากคอมเพรสเซอร์แอร์ออกสู่ภายนอกอาคารได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Q: ใบรับรอง CFO คืออะไร มีความสำคัญอย่างไร ?

A: ใบรับรอง Carbon Footprint for Organization หรือ CFO เป็นเครื่องหมายที่รับรองว่าองค์กรนั้นมีการประเมินและบริหารจัดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างเป็นระบบ สะท้อนถึงความมุ่งมั่นด้านสิ่งแวดล้อมที่จับต้องได้

 

แท็ก

ความยั่งยืน
วัน แบงค็อก

แชร์

ค้นหากิจกรรมและข้อมูลอื่นๆ ใน วัน แบงค็อก